jestem

Artykuł, który polecamy- "Zaburzenia przetwarzania słuchowego (APD)"

 Zaburzenia przetwarzania słuchowego (APD)

 

 

Każdy z nas żyje w świecie, który jest pełen różnych dźwięków. Dostarczają one nam wielu informacji. Mogą sygnalizować otaczające nas zjawiska np. ostrzegać przed niebezpieczeństwem.  Zmysł słuchu zapewnia nam również możliwość komunikowania się za pomocą mowy. By proces ten przebiegał sprawnie konieczne jest współdziałanie wielu elementów układu słuchowego oraz w ośrodkowym układzie nerwowym.

Zaburzenia przetwarzania słuchowego są to nieprawidłowości                                w przetwarzaniu  słuchowym na poziomie neuronalnym nie wynikające                            z zaburzeń funkcji poznawczych czy językowych.  Zaburzenia przetwarzania słuchowego nie są odrębną jednostką chorobową, ale zespołem objawów występujących w przebiegu innych dolegliwości. Przyczyną występowania coraz większej liczby problemów z percepcją słuchową u dzieci jest nadmierna stymulacja bodźcami wzrokowymi oraz słuchowymi np. korzystanie                                    z komputera, oglądanie telewizji, korzystanie z zabawek i urządzeń wydających zbyt głośne dźwięki. Nadmierna stymulacja bodźcami powoduje  u dziecka trudności w filtrowaniu i selekcji informacji, a w konsekwencji prowadzi do zaburzeń koncentracji uwagi.  Natomiast bezpośrednie rozmowy z dziećmi doskonalą umiejętności utrzymania uwagi  na dłuższych wypowiedziach                            i zrozumienia ich treści, uczą formułowania myśli i ich ekspresji oraz doskonalą odczytywanie emocji podczas wypowiedzi.

Centralne zaburzenia przetwarzania słuchowego definiuje się jako niemożność pełnego wykorzystania słyszanego sygnału akustycznego przy prawidłowym jego odbiorze w strukturach obwodowych.  Amerykańskie Towarzystwo Mowy, Języka i Słuchu ASHA wskazuje, iż centralne zaburzenia słuchu rozpoznaje się w przypadkach, w których co najmniej jedna z wyższych funkcji słuchowych jest zaburzona:

f  lokalizacja źródła  dźwięku,

f  różnicowanie dźwięku, w tym dźwięków mowy,

f rozpoznawanie wzorców dźwiękowych czyli porównywanie aktualnie słyszanych dźwięków z wzorcami głosek i sylab oraz innych dźwięków utrwalonymi w pamięci słuchowej,

f analiza czasowa sygnału dźwiękowego,

f percepcję sygnałów konkurujących,

f umiejętność rozumienia mowy zniekształconej,

f umiejętność rozumienia mowy w obecności sygnału zagłuszającego.

Przeprowadzone badania wskazują, iż centralne zaburzenia przetwarzania słuchowego  występują u 5 - 7 % dzieci w wieku 7 – 14  lat. Charakterystyczne jest, że częstość ich występowania jest dwa razy większa u chłopców. Najczęściej ujawniają się w przedszkolu lub w pierwszych klasach szkoły podstawowej,  kiedy to gwałtownie rosną wymagania edukacyjne. U dzieci objawem sugerującym występowanie zaburzeń przetwarzania słuchowego jest zachowanie wskazujące na zaburzenia percepcji słuchowej pomimo prawidłowej czułości słuchu. Dziecko ma trudności z rozumieniem złożonych poleceń, szczególnie tych, w których używane jest nowe słownictwo czy też mających złożoną strukturę gramatyczną. Często współwystępują trudności z czytaniem na głos                                               i literowaniem, płynnością wypowiedzi,  nauką matematyki, ortografią. Trudności sprawia również rozumienie mowy w hałasie, gdzie kilka osób mówi jednocześnie lub w pomieszczeniach o dużym pogłosie.  Trudności związane                      z nieprawidłowym przetwarzaniem słuchowym u dzieci powodują opóźnienie rozwoju mowy, może wystąpić zaburzenie intonacji – mowa szybka, głośna lub monotonna.  Dziecko ma trudności ze skoncentrowaniem się na tym co mówi nauczyciel, odczuwa częste, silne bóle głowy oraz zmęczenie po przebywaniu                   w hałaśliwym pomieszczeniu. Dziecko może nadmiernie zwracać uwagę na nieistotne rozpraszające bodźce słuchowe, przejawiać trudności                                          z zapamiętywaniem i powtarzaniem usłyszanej informacji oraz z uczeniem się na pamięć, może koncentrować uwagę na głosie nauczyciela, a nie na treści wypowiedzi. Trudności w realizowaniu codziennych czynności, aktywności przedszkolnej mogą obniżyć samoocenę dziecka, dlatego należy otoczyć je opieką, by uniknąć   problemów emocjonalno-społecznych.

Wśród zaburzeń przetwarzania słuchowego najczęściej wyróżnia się trzy kategorie kliniczne:

zaburzenia słyszenia na poziomie fonologicznym są najczęstszą postacią zaburzeń przetwarzania słuchowego (50%). Dzieci mają problemy                                           w dekodowaniu dźwięków, wyodrębnianiu ich cech istotnych oraz  różnicowaniem dźwięków, co przekłada się na trudności w czytaniu i pisaniu, często występują wady wymowy.

zaburzenia uwagi słuchowej i słyszenia w hałasie (30%). Cechami charakterystycznymi dzieci z takimi  problemami jest słaba  krótkotrwała pamięć słuchowa, trudności w rozumieniu mowy w niekorzystnych warunkach akustycznych, szczególnie gdy równocześnie mówi kilka osób, zaburzenia koncentracji uwagi, impulsywność.

zaburzenia integracji słuchowo – wzrokowej. U dzieci mogą występować trudności zarówno w czytaniu jak i pisaniu, także w aktywnym wykorzystaniu prozodycznych cech mowy, także trudności w lokalizacji źródła dźwięku oraz problemy z koordynacją wzrokowo – słuchowo - wzrokową.

Każdy z wyżej wymienionych typów APD wymaga dostosowania postępowania terapeutycznego do istoty zaburzeń.   Zaburzenia przetwarzania słuchowego mogą współwystępować z innymi deficytami i zaburzeniami np. dysleksją, opóźnionym rozwojem mowy, specyficznymi zaburzeniami rozwoju językowego (SLI),  zaburzeniami uwagi bez nadreaktywności (ADD) lub zaburzenia uwagi z nadreaktywnością (ADHD).

W procesie diagnostycznym konieczna jest ścisła współpraca audiologa, logopedy, psychologa i pedagoga w celu uzyskania pełnej informacji                                       o trudnościach dziecka. Trafna diagnoza jest zatem podstawą do opracowania właściwego postępowania terapeutycznego, warunkującego zwiększenie szans na osiągnięcie sukcesu przez dziecko z APD.  Należy pamiętać, że zaburzenie przetwarzania słuchowego jest problemem,  z którego się nie wyrasta z wiekiem.

 

Literatura:

1.    Szuchnik J. i in. (2005) „Uczeń z wadą słuchu chce  zrozumieć  świat”. MEN. Warszawa.

2.    http://www.otorynolaryngologia-pk.pl/f/file/orl-2013_vol-12_issue-4_article-1124.pdf

3.http://www.otorynolaryngologia-pk.pl/f/file/orl-2014_vol-13_issue-1_article-1140.pdf

3.    http://www.h-ph.pl/pdf/hyg-2013/hyg-2013-4-396.pdf